คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : โอมาลิซูแมบ (Omalizumab)
ยาโอมาลิซูแมบเป็นยาในกลุ่มโมโนโคลนอล แอนติบอดี (Monoclonal antibody) ใช้สำหรับการรักษาโรคหืดชนิดเรื้อรัง (Persistent asthma) ที่มีระดับความรุนแรงโรคตั้งแต่ปานกลางถึงรุนแรงมากในเด็กอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป และในผู้ใหญ่ที่ไม่สามารถควบคุมอาการของโรคหืดได้อย่างเพียงพอด้วยยาคอติโคลสเตียรอยด์ชนิดสูดเข้าทางปากและด้วยยาในกลุ่มยาขยายหลอดลมที่ออกฤทธิ์กระตุ้นตัวรับ (Receptor) ชื่อ เบต้า 2 ชนิดออกฤทธิ์ยาว (long acting beta-2 agonist)
อาการไม่พึงประสงค์จากยาโอมาลิซูแมบที่อาจพบได้บ่อย คือ เกิดอาการ ปวด บวม แดง และ/หรือ คัน บริเวณตำแหน่งที่ฉีดยา ปวดศีรษะ เป็นไข้ ปวดท้อง มักปวดท้องช่วงบนเหนือสะดือ ส่วนอาการไม่พึงประสงค์อื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นแต่พบได้น้อย เช่น การเกิดปฏิกิริยาแพ้ยานี้ที่รุนแรงที่มีชื่อว่า อะนาไฟแล็กซิส (Anaphylaxis) โดยมีอาการ คือ ผื่นคันตามร่างกาย อาการหายใจติดขัด/หายใจไม่สะดวก/หายใจลำบาก บางกรณีอาจมีความดันโลหิตตก/ความดันโลหิตต่ำ ซึ่งเรียกอาการที่มีภาวะความดันโลหิตตกร่วมด้วยนี้ว่า อะนาไฟแลกซิส ช็อก (Anaphylacitc shock) อาการอื่นๆ ที่พบได้น้อยเช่นกัน เช่น ลมพิษ ผื่น คัน ผื่นแพ้แสงแดด ภาวะบวมน้ำที่ใบหน้าและคอ กล่องเสียงบวม มึนศีรษะ ง่วงนอน
- ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่แพ้ยานี้ หรือแพ้ส่วนประกอบของยานี้ โดยเฉพาะผู้มีประวัติการแพ้ยาที่สังเคราะห์มาจากโมโนโคลนอล แอนติบอดีมาก่อน
- ยานี้ใช้สำหรับการบริหารยาโดยวิธีการฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง (Subcutaneous) เท่านั้น ห้ามฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (Intravenous) หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (Intramuscular)
- การผสมผงยาโอมาลิซูแมบจำเป็นต้องละลายผงยาด้วยน้ำกลั่นปราศจากเชื้อสำหรับใช้กับยาฉีดเท่านั้น ห้ามผสมยานี้กับสารน้ำชนิดอื่น
- ยังไม่มีการศึกษาการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคภูมิคุ้มกันต้านตนเอง (โรคออโตอิมูน) ผู้ป่วยโรคไต หรือโรคตับ ดังนั้นจึงควรให้ความระมัดระวังในการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคดังกล่าวด้วย
จากการศึกษาพบว่า ยาโอมาลิซูแมบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาเบลิมูแมบ (Belimumab: ยารักษาโรคเอสแอลอี/SLE) โดยส่งผลทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาเบลิมูดแมบมากขึ้นกว่าปกติ